MKB-winstvrijstelling 2026: automatisch, breed toepasbaar, maar niet altijd gunstig

Deze pagina is volledig herbouwd. De oude versie draaide om losse besparingsbedragen per winstniveau, historische terugblikken en BV-drempels die zonder volledige doorrekening te stellig werden gebracht. Voor 2026 hoort een goede mkb-winstvrijstellingspagina specialistisch te zijn: wie krijgt haar, hoe wordt zij berekend en waar zit de regeling juist tegen uw belang in.

De hoofdcorrectie: de mkb-winstvrijstelling is geen bonus boven op elke zzp-inkomst

De Belastingdienst noemt de mkb-winstvrijstelling een aftrekpost op uw winst. Dat klinkt breed, maar de regeling geldt niet voor elke zelfstandige activiteit. De kernvoorwaarde is dat u ondernemer bent voor de inkomstenbelasting. Daardoor valt meteen een veelgemaakte fout weg: deze vrijstelling geldt niet automatisch voor iedereen met freelance-inkomsten of neveninkomsten.

Daarmee vervalt ook een tweede misverstand. De mkb-winstvrijstelling is geen aparte premie waarvoor u nog een extra aanvraag moet doen. De Belastingdienst zegt juist dat zij in de aangifte automatisch rekening houdt met de vrijstelling.

Wat geldt in 2026 aantoonbaar?

De Belastingdienst zegt daarnaast uitdrukkelijk dat de mkb-winstvrijstelling ook speelt bij verlies. En juist dan werkt de regeling niet in uw voordeel, omdat zij het fiscale verlies verkleint.

Voor wie geldt de mkb-winstvrijstelling wel en niet?

De Belastingdienst formuleert dit kort en technisch: u krijgt de mkb-winstvrijstelling als u ondernemer bent. Daarbij noemt zij ook een expliciete uitsluiting: u krijgt geen mkb-winstvrijstelling over winst die u hebt behaald als medegerechtigde.

Voor de praktijk betekent dat:

• wel voor ondernemers met winst uit onderneming in box 1
• niet voor resultaat uit overige werkzaamheden
• niet voor een bv, omdat daar geen inkomstenbelasting over ondernemingswinst speelt maar vennootschapsbelasting
• niet voor winst als medegerechtigde

Deze afbakening is belangrijker dan allerlei online lijstjes over “wel of geen parttime zzp”. De doorslaggevende vraag is niet hoeveel uur u maakt, maar of uw inkomen fiscaal kwalificeert als winst uit onderneming.

Geen urencriterium, maar wel ondernemerschap

De mkb-winstvrijstelling is in dat opzicht precies het spiegelbeeld van de zelfstandigenaftrek. Voor de zelfstandigenaftrek is het urencriterium een formele poort. Voor de mkb-winstvrijstelling niet. Daardoor blijft deze regeling juist relevant voor ondernemers die:

• naast loondienst ondernemen
• parttime ondernemer zijn
• het urencriterium niet halen maar wél ondernemer voor de inkomstenbelasting zijn

Maar dat betekent niet dat de regeling “voor iedereen” geldt. Ook zonder urencriterium blijft ondernemerschap voor de inkomstenbelasting de centrale voorwaarde. Daarom is een pagina over de mkb-winstvrijstelling zonder duidelijk onderscheid tussen ondernemer en resultaatgenieter per definitie te grof.

De volgorde van berekenen: eerst ondernemersaftrek, dan mkb-winstvrijstelling

De Belastingdienst zegt expliciet dat de mkb-winstvrijstelling in 2026 12,7% van de winst is nadat u deze hebt verminderd met de ondernemersaftrek. Dat is de kern van de berekeningsvolgorde.

Professioneel vertaald betekent dat:

1. u bepaalt eerst uw winst uit onderneming
2. daarna past u de ondernemersaftrek toe, zoals zelfstandigenaftrek en eventueel startersaftrek
3. pas daarna berekent u 12,7% mkb-winstvrijstelling

Juist hierdoor botsen oude “besparing per inkomensniveau”-pagina’s vaak met de werkelijkheid. De waarde van de mkb-winstvrijstelling hangt namelijk niet alleen af van uw winst, maar ook van de vraag of ondernemersaftrekken eerder in de keten uw grondslag al hebben verlaagd.

Verliesjaar: hier werkt de vrijstelling juist nadelig

Dit is het punt dat in oppervlakkige content bijna altijd ontbreekt. De Belastingdienst zegt letterlijk dat de mkb-winstvrijstelling het fiscale verlies verkleint als uw onderneming verlies lijdt. Dan is de vrijstelling dus nadelig voor u.

Die zin is fiscaal belangrijker dan tien marketingachtige voordelenlijsten. De mkb-winstvrijstelling is namelijk geen keuzeoptie die u in een verliesjaar even uitzet. Zij werkt automatisch mee in de aangifte en kan daardoor uw verliesverrekening later beperken.

Tariefbeperking in 2026: de waarde van de vrijstelling is niet onbeperkt

De Belastingdienst zegt voor 2026 dat het voordeel van de mkb-winstvrijstelling wordt berekend met een tarief van 37,56%. Daarmee geldt voor 2026 dezelfde correctie als bij andere aftrekposten: de vrijstelling werkt niet onbeperkt door tegen elke hogere schijf.

Dat corrigeert een veelvoorkomend misverstand uit oude blogs en calculators. Het is dus te grof om te zeggen dat de mkb-winstvrijstelling “steeds waardevoller” wordt naarmate uw inkomen stijgt. De grondslag kan groter worden, maar de fiscale doorwerking van de aftrek is in 2026 óók begrensd.

De professionele volgorde voor 2026

1. Stel eerst vast of u ondernemer bent voor de inkomstenbelasting.
2. Scheid daarna winst uit onderneming van andere inkomsten, zoals loon of resultaat uit overige werkzaamheden.
3. Pas eerst de ondernemersaftrek toe, voor zover u daarvoor in aanmerking komt.
4. Bereken daarna pas de mkb-winstvrijstelling van 12,7%.
5. Controleer in verliesjaren expliciet het nadeel van een kleiner fiscaal verlies.
6. Maak pas daarna een vergelijking met alternatieven, zoals een bv-structuur of een jaar zonder urencriterium.

Dat is de volwassen standaard voor 2026. Niet denken in “gratis 12,7% korting”, maar in een vrijstelling die breed toepasbaar is, automatisch werkt en soms juist tegen uw verliespositie in gaat.