Wet VBAR 2026: Stand van Zaken per 3 april 2026

Deze pagina is geen algemene uitleg over oude VBAR-plannen, maar een statusdossier. De inhoud hieronder is herzien op 3 april 2026 op basis van Rijksoverheid- en Belastingdienst-publicaties. Waar oudere overheidswebpagina's nog het oorspronkelijke VBAR-verhaal tonen, benoemen we dat expliciet en volgen we voor de actuele stand de latere kamerstukken en nieuwsberichten.

Stand van zaken op 3 april 2026

Bronnen: Rijksoverheid nieuwsbericht van 6 maart 2026, FAQ schijnzelfstandigheid en Aanpak schijnzelfstandigheid.

Wat veranderde op 6 maart 2026?

De grootste fout die wij op veel websites zien: doen alsof het volledige VBAR-pakket nog steeds ongewijzigd richting 1 juli 2026 gaat. Dat klopt niet meer. De Rijksoverheid meldde op 6 maart 2026 dat het kabinet het verduidelijkingsdeel van het wetsvoorstel VBAR schrapt. In hetzelfde bericht staat ook dat het kabinet vaart wil maken met het deel over het rechtsvermoeden voor werkenden die tot €38 per uur verdienen.

De nota naar aanleiding van het verslag van 19 maart 2026 bevestigt dit nog scherper. Daarin staat dat vragen over het verduidelijkingsonderdeel niet meer worden beantwoord, omdat dit onderdeel is vervallen. De regering schrijft vervolgens dat zij juist snel verder wil met het onderdeel rechtsvermoeden.

Bronnen: Rijksoverheid, 6 maart 2026 en Kamerstuk van 19 maart 2026.

Wat geldt nu al, ook zonder nieuwe wet?

Wie wacht op “de nieuwe wet” mist een belangrijk punt: de overheid handhaaft al. De Rijksoverheid schrijft dat de Belastingdienst sinds 1 januari 2025 weer volledig controleert op schijnzelfstandigheid. Dat betekent dat de discussie voor veel opdrachtgevers en zzp’ers niet pas in 2026 begint, maar al loopt.

Er is nog een tweede praktisch punt dat vaak verkeerd wordt samengevat. In het nieuwsbericht van 18 december 2024 staat dat er over het kalenderjaar 2025 geen boetes worden opgelegd bij de herstart van de handhaving, en dat goedgekeurde modelovereenkomsten automatisch zijn verlengd tot en met 31 december 2029. Dat maakt modelovereenkomsten niet beslissend, maar het betekent wel dat het oude verhaal “modelovereenkomsten zijn waardeloos” te grof is.

Bronnen: Aanpak schijnzelfstandigheid en Rijksoverheid, 18 december 2024.

Wat betekent het rechtsvermoeden tot €38 per uur?

Volgens het kabinetsbericht van 6 maart 2026 gaat het om zzp’ers die tot €38 per uur verdienen, met als peildatum 1 januari 2026. De nota van 19 maart 2026 gebruikt dezelfde grens en koppelt dit expliciet aan werkenden in een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt.

Dat bedrag is geen algemeen “minimum zzp-tarief” en ook geen garantie dat iemand boven €38 per uur automatisch veilig zit. Het is specifiek de grens waar het rechtsvermoeden op ziet. Onder die grens moet de opdrachtgever, als de werkende zich erop beroept, aantonen dat er géén arbeidsovereenkomst is.

De nota van 19 maart 2026 noemt bovendien een politiek relevante datum: voor een mogelijke aanpassing van de HVP-mijlpaal is het van belang dat het onderdeel rechtsvermoeden uiterlijk 31 augustus 2026 in het Staatsblad is gepubliceerd. Dat is geen bevestiging dat de wet al van kracht is; het is juist een aanwijzing dat de parlementaire route nog loopt.

Bronnen: Nieuwsbericht van 6 maart 2026 en Kamerstuk van 19 maart 2026.

Waar kijkt de overheid nu naar bij schijnzelfstandigheid?

Voor de dagelijkse praktijk is de belangrijkste les niet “welke nieuwe VBAR-regel komt eraan?”, maar hoe de overheid nu al kijkt naar een arbeidsrelatie. De Rijksoverheid verwijst opdrachtgevers en opdrachtnemers naar de keuzehulp “Het juiste contract: zzp ja of nee?”. Die keuzehulp werkt met 10 vragen en geeft nadrukkelijk aan dat de uitslag geen zekerheid biedt voor een specifieke situatie. De uitkomst helpt vooral om samen het gesprek te voeren.

Ook relevant: de Rijksoverheid zegt expliciet dat meerdere opdrachtgevers niet altijd doorslaggevend zijn. Verder staat in de nota van 19 maart 2026 dat de feitelijke uitvoering doorslaggevend blijft. Als op papier staat dat jij vrij bent in de uitvoering, maar de opdrachtgever in de praktijk toch bepaalt hoe het werk moet gebeuren, dan weegt die praktijk zwaarder dan het contract.

Bronnen: Het juiste contract: zzp ja of nee?, FAQ schijnzelfstandigheid en Kamerstuk van 19 maart 2026.

Wat betekent dit concreet voor zzp’ers?

Als jij in de praktijk echt voor eigen rekening en risico werkt, zegt de Rijksoverheid dat er voor jou niets verandert. De kernvraag is dus niet of je je “zzp’er voelt”, maar of je opdracht er feitelijk ook zo uitziet.

1. Check je opdracht per situatie. Een eigen onderneming hebben is niet genoeg; je kunt voor de inkomstenbelasting ondernemer zijn en in één specifieke opdracht toch werknemer blijken.
2. Kijk scherp naar aansturing. Als de opdrachtgever bepaalt hoe, wanneer en onder welke directe leiding je werkt, stijgt het risico.
3. Let extra op bij lage tarieven. Werk je rond of onder €38 per uur, dan is het verstandig om niet alleen je tarief maar ook je contractvorm en werkpraktijk te herzien.
4. Gebruik hulpmiddelen, geen schijnzekerheid. De keuzehulp en webmodule zijn nuttig als signalering, niet als vrijbrief.
5. Documenteer ondernemerschap. Denk aan eigen acquisitie, eigen materialen, meerdere marktkanalen en ruimte om zelf te bepalen hoe je het werk uitvoert.

Voor je financiële ondergrens kun je onze Uurtarief Calculator gebruiken. Zie dat niet als juridisch bewijs, maar wel als praktische manier om te testen of jouw tarief nog past bij de markt en bij het politieke risico rond het rechtsvermoeden.

Wat betekent dit concreet voor opdrachtgevers?

Voor opdrachtgevers is het belangrijkste risico in 2026 niet dat “VBAR ineens alles verandert”, maar dat de combinatie van lopende handhaving en politieke onzekerheid om een strakkere inhuurdiscipline vraagt. De Rijksoverheid zegt bovendien expliciet dat opdrachtgevers en opdrachtnemers samen verantwoordelijk zijn voor het juiste contract.

• Gebruik een intake die verder gaat dan het uurtarief. Kijk ook naar gezag, inbedding in het team en vrijheid in de uitvoering.
• Beoordeel opdrachten opnieuw. Vooral opdrachten die structureel lijken op regulier werk vragen herontwerp of omzetting.
• Gebruik modelovereenkomsten als hulpmiddel, niet als eindstation. De verlenging tot en met 31 december 2029 neemt niet weg dat de praktijk doorslaggevend is.
• Werk met duidelijke escalatiepunten. Zodra een zelfstandige feitelijk meedraait onder directe aansturing, is de opdracht opnieuw aan beoordeling toe.
• Houd rekening met arbeidsrecht én fiscaliteit. De risico's zitten niet alleen in loonheffingen, maar ook in rechten die horen bij loondienst.

Tijdlijn met harde data